Mając do wyboru wiele programów antywirusowych trudno jest zdecydować się na konkretny produkt. Na szczęście większość popularnych dziś antywirusów zapewnia przynajmniej dobrą ochronę i wybór konkretnego programu może być podyktowany zarówno naszymi możliwościami jak i wymaganiami co do wyglądu czy choćby dostępności aktualizacji.
Najprostszym sposobem przeprowadzenia aktualizacji programów antywirusowych jest pobieranie ich przez Internet. W zależności od posiadanego łącza pobieranie uaktualnień może trwać dłużej lub krócej. Dlatego też warto rozejrzeć się po popularnych serwisach z oprogramowaniem, w których często są takie pliki, dzięki czemu ich ściągnięcie będzie miało szansę trwać krócej niż ściąganie z odległych serwerów producenta. Aktualizacje należy przeprowadzać przy każdej nadarzającej się okazji, ale nie rzadziej niż raz na miesiąc (optymalnie jest co tydzień) i obowiązkowo gdy krążą wiadomości o epidemii nowym wirusem komputerowym.
Kolejny dylemat stojący przed użytkownikiem to konfiguracja programu. Domyślne ustawienia zaproponowane przez producenta nie zawsze muszą być zbieżne z tym co jest dla nas optymalne. W celu zapewnienia bieżącej ochrony systemu należy ustawić uruchamianie monitora antywirusowego wraz ze starem systemu. Ponieważ monitor działa w tle sprawdzając na bieżąco system obciąża go w pewnym stopniu powodując spowolnienie pracy (coś za coś). Niektóre programy umożliwiają ustalenie dokładności sprawdzania (kosztem czasu). Optymalnym ustawieniem jest środkowa pozycja dla monitora i maksymalna dla skanera.
Antywirusy mogą integrować się z systemem operacyjnym i warto skorzystać z tej opcji. Objawia się to np. dodaniem opcji uruchomienia skanera w menu podręcznym i sprawdzaniu tylko wybranego pliku.
Aby skaner pocztowy mógł pełnić swoją rolę to przede wszystkim powinien być włączony. Następnie należy ustalić, które konta poczty elektronicznej maja być sprawdzane. Zmian w ustawieniach serwerów należy też dokonać w programach pocztowych, ale na szczęście w większości przypadków dla najpopularniejszych klientów pocztowych dokonywane są one automatycznie. W przypadku dodania nowego konta pocztowego należy pamiętać również o jego dodaniu w skanerze pocztowym. Konieczność ustawiania sprawdzanych kont pocztowych oraz ich aktualizacja jest w pewnym stopniu wadą i dlatego producenci starają rozwiązać ten problem, np. poprzez sprawdzanie portu, przez który komunikuje się program pocztowy z serwerem. Rozwiązanie takie jest najpraktyczniejsze i zwalnia użytkownika od dodatkowych konfiguracji.
W zależności od programu można także decydować czy sprawdzana ma być tylko poczta wysyłana lub odbierana albo obie. W przypadku ciągłego działania monitora antywirusowego sprawdzanie poczty wysyłanej można wyłączyć, ale sprawdzanie poczty odbieranej należy mieć bezwzględnie włączone.
Dobrze jest także włączyć dodatkowe opcje oferowane przez programy, jak np. heurystykę. Nawet kosztem pojawienia się fałszywych alarmów (obecnie bardzo rzadko się to zdarza) warto mieć doskonalszą ochronę.
Podsumowując: idealnego programu nie ma, czego należało się spodziewać. Jednak niektórym antywirusom pod pewnymi względami do idealności już niedaleko. Jakimi cechami powinien charakteryzować się idealny program antywirusowy? Przede wszystkim po instalacji powinien być niezauważalny dla użytkownika, a mimo tego powinien skutecznie chronić jego system, a dopiero w przypadku wątpliwości prosić użytkownika o pomoc w jak najbardziej zrozumiały dla niego sposób (lokalizacja!). Czy istnieje taki program? ...odpowiedź pozostawiam wnikliwym czytelnikom ;-)